TiNT 2019 werkgr 3 verslag

Verslag werkgroep 3 (Termvariatie)


Tijdens de drie rondes zijn de deelnemers dieper ingegaan op het geval van termvariatie waarin een Engelse term op -ation in het Nederlands twee tegenhangers heeft, te weten een op -ering en een op -atie. Het algemene gevoel was dat de vorm op -ering meer het proces aangeeft en die op -atie meer het resultaat. Ook bestond de indruk dat de vorm op -atie vaker voorkomt in Vlaanderen dan in Nederland. Deze verschillen werden bijgevolg gelinkt aan de in de workshop behandelde criteria “connotatief aspect” en “doelpubliek”.


De deelnemers discussieerden ook over gevallen waarin een Nederlandse term moet worden gevonden voor een nieuw Engels begrip. Een voorbeeld hiervan is “flagship initiative”. Wat is het best: kiezen voor een ingeburgerde Nederlandse term die het concept niet volledig dekt (“kerninitiatief”) of een nieuwe Nederlandse term fabriceren, naar het model van de Engelse term (“vlaggenschipinitiatief”)? Op dit punt liepen de meningen van de deelnemers uiteen. Sommigen lieten de weergave van het concept primeren en waren daarom bereid een zekere invloed van het Engels op het creëren van Nederlandse termen te aanvaarden, terwijl anderen de voorkeur gaven aan een ingeburgerde Nederlandse term, ook al dekt die het concept niet geheel af. Er blijkt dus een spanningsveld te bestaan tussen de aanvaardbaar geachte beïnvloeding van het Nederlands door het Engels en de noodzaak het concept zo juist mogelijk weer te geven.


Waar wel een consensus over bestond, was het feit dat de kansen van een nieuwe Nederlandse term om ingang te vinden, sterk afhankelijk zijn van de mate waarin hij voldoet aan de woordvormingsregels van het Nederlands.


Met name vertaaldiensten krijgen te maken met het hierboven geschetste keuzeprobleem. Vertalers moeten bij hun keuzes daarenboven rekening houden met de wensen van de opdrachtgever. Een deelnemer meldde dat in de dienst waar zij werkte, de regel werd gehanteerd dat de Nederlandse term die het best aansluit bij de term in de te vertalen tekst (meestal een Engelse term), de voorkeur verdient. Volgens dezelfde gedachtegang pleitte een andere deelnemer ervoor om nieuw gecreëerde Nederlandse termen ook te beoordelen op de mate waarin zij bij “terugvertalen” in het Engels aansluiten bij de oorspronkelijke Engelse term.